Page 24 - Demo

1.8 Notimi dhe zhytja e trupaveKur vendosim nj%u00eb tap%u00eb shisheje mbi uj%u00eb, ajo noton, sepse %u00ebsht%u00eb m%u00eb e leht%u00eb se uji. Kur vendosim nj%u00eb monedh%u00eb, ajo fundoset, sepse %u00ebsht%u00eb m%u00eb e r%u00ebnd%u00eb se uji.Anijet e ngarkuara, edhe pse shum%u00eb t%u00eb r%u00ebnda, notojn%u00eb, sepse forma e tyre dhe ajri brenda e mbajn%u00eb mbi uj%u00eb.Forcat q%u00eb veprojn%u00eb mbi trupat kur notojn%u00eb ose zhytenKur nj%u00eb trup ndodhet n%u00eb uj%u00eb, mbi t%u00eb veprojn%u00eb dy forca:forca e r%u00ebndes%u00ebs dhe nj%u00eb forc%u00eb shtyt%u00ebse vertikalisht lart.N%u00ebse p%u00ebrpiqemi t%u00eb zhysim nj%u00eb top n%u00ebn sip%u00ebrfaqen e ujit, do t%u00eb ndiejm%u00eb se uji e shtyn at%u00eb nga posht%u00eb-lart. K%u00ebt%u00eb forc%u00eb e quajm%u00eb forc%u00eb shtyt%u00ebse p%u00ebr lart. Kjo ndodh me %u00e7do trup. Forca e r%u00ebndes%u00ebs b%u00ebn q%u00eb trupi t%u00eb zhytet sa mundet. Meq%u00eb trupi ka nj%u00eb v%u00ebllim, gjat%u00eb zhytjes s%u00eb tij uji zhvendoset, pra, largohet nga vendi ku ndodhet trupi.Ideja e zhvendosjes s%u00eb ujit nga trupi u zbulua nga Arkimedi, shkenc%u00ebtar q%u00eb jetonte n%u00eb Greqin%u00eb e Lasht%u00eb. Nj%u00eb dit%u00eb, kur po futej n%u00eb vask%u00eb, ai vuri re se nj%u00eb sasi uji u ngrit dhe u derdh nga vaska. Ai u emocionua shum%u00eb dhe doli me vrap n%u00eb rrug%u00eb, duke thirrur %u201cEureka!%u201d, q%u00eb n%u00eb greqisht do t%u00eb thot%u00eb %u201cE gjeta!%u201dSi mund ta dim%u00eb n%u00ebse nj%u00eb trup do t%u00eb notoj%u00eb apo do t%u00eb zhytet?Ne mund t%u00eb matim mas%u00ebn e nj%u00eb trupi (n%u00eb kilogram%u00eb), n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb q%u00eb ta krahasojm%u00eb me mas%u00ebn e ujit q%u00eb ai zhvendos. Kjo na tregon n%u00ebse trupi do t%u00eb notoj%u00eb apo do t%u00eb zhytet.N%u00ebse masa e trupit %u00ebsht%u00eb m%u00eb e vog%u00ebl ose e barabart%u00eb me mas%u00ebn e ujit t%u00eb zhvendosur, prej veprimit t%u00eb forc%u00ebs s%u00eb r%u00ebndes%u00ebs, trupi do t%u00eb notoj%u00eb. N%u00ebse masa e trupit %u00ebsht%u00eb m%u00eb e madhe se masa e ujit t%u00eb zhvendosur, ai do t%u00eb zhytet.Diagrami i forcave tregon pse nj%u00eb top noton dhe tjetri fundoset.Vini re se te topi q%u00eb noton, shigjetat e forcave jan%u00eb t%u00eb barabarta n%u00eb gjat%u00ebsi. Topi do forca e r%u00ebndes%u00ebsforca e r%u00ebndes%u00ebsforca e shtyt%u00ebseforca e shtyt%u00ebse1Forca dhe energjia22